Steden en dorpen info
Edam
Edam is een plaats met stadsrechten in de provincie Noord-Holland. Samen met Volendam vormt Edam de gemeente Edam-Volendam. De stad telt ongeveer 7380 inwoners. De gehele gemeente Edam-Volendam telt 28.492 inwoners. Oorspronkelijk lag het aan het riviertje de E
Geschiedenis
Edam ontstond bij een dam aan de Ye of E die in de Zuiderzee uitmondde. Omstreeks 1230 werden de zeegaten van de Zuiderzee afgedamd. Bij de dam moesten de goederen worden overgeladen en kon tol worden geheven. Zo kon Edam tot een handelsplaats uitgroeien. Scheepsbouw, haring visserij en kaashandel brachten Edam tot grote bloei.
Volgens een legende zouden de Edammers in 1219 op een kruistocht de Haarlemmers te hulp zijn gekomen bij de belegering van Damietta in Egypte. Als beloning voor hun dappere optreden mochten de Edammers van de Duitse keizer drie sterren in hun wapen opnemen.
Jacob Kuyper. Plattegrond van Edam. 1866. |
A.W. Weissman . Kleine Kerk. 1883. |
Graaf Willem V verleende Edam in 1357 stadsrechten, niet in de laatste plaats uit eigenbelang. In deze tijd woedde namelijk de strijd tussen de Hoeken en de Kabeljauwen: een gevecht om de macht tussen het grafelijke gezag en de regenten in de steden. Het was voor Graaf Willem V belangrijk om de steden aan zijn kant te krijgen. Maar ook voor de inwoners stond veel op het spel. Zo nam de rechtszekerheid voor de burgers toe, omdat schout en schepenen nu zelf recht konden spreken. Heel belangrijk is dat Edam toestemming kreeg om een nieuwe haven naar zee te graven. Dit werden er twee: de Voorhaven en het Oorgat. Daarmee ontstond niet alleen een veel betere scheepvaartverbinding met de stad, maar binnen- en buitenlandse handelsschepen konden nu veel makkelijker via het Purmermeer naar andere grote Noord-Hollandse steden varen. Ook mocht driemaal per jaar een markt worden gehouden. Al deze gebeurtenissen droegen bij aan de economische groei van de nieuwe stad.
De kaasmarkt had vanaf de zestiende eeuw in belangrijke mate de economie van Edam bepaald. Op 16 april 1526 kreeg Edam van keizer Karel V het recht van vrije weekmarkt alsmede het recht van Waag, waarvoor jaarlijks 90 gulden aan de Grafelijkheid moest worden betaald. Op 2 maart 1574 werd dit recht van Waag door Willem van Oranje eeuwigdurend vergeven als dank voor de goede samenwerking tijdens het beleg van Alkmaar.
In 1544 bepaalde Karel V dat de open verbinding van Edam met de Zuiderzee moest worden gesloten om het achterland te beschermen tegen de werking van eb en vloed. Edam was hier zeer fel tegen gekant, omdat men vreesde dat zonder de schurende werking van het getij de haven zou kunnen dichtslibben. In 1570 vernielden de Edammers dan ook de sluisdeuren. De sluis betekende het einde van de ambities van Edam om nog eens tot een grote havenstad uit te groeien.
Het centrum binnen de oude vesting is thans aangewezen als beschermd stadsgezicht door de rijksoverheid.
Monumenten in het beschermde stadsdeel zijn o.a.:
- de laat-gotischeGrote of Niklaaskerk, een bouwwerk uit 1626, met een 15e-eeuwse speeltoren.
- De lutherse kerk, gebouwd tussen 1739- 1741 met fronten in Lodewijk XIV-stijl.
- verschillende oude woonhuizen.
- stadhuis, daterend uit de 15e eeuw.
- Trijntje Keever (10 of 16 april 1616), Nederlands reuzin, met 254 cm waarschijnlijk de langste vrouw die ooit heeft geleefd (overleden 1633)
- Coen de Koning (30 maart 1879), Nederlands schaatser, tweevoudig winnaar Elfstedentocht (overleden 1954)
- Cor Jongert, Winnaar Elfstedentocht 1940, samen met vier andere schaatsers.
- Maarten Woudenberg (1 januari 1984), Nederlands voetballer, tegenwoordig onder contract bij BV Veendam.
Kaasmarkt in Edam, augustus 2006.
Na de toekenning van het recht op een kaaswaag is er in Edam tot 1922 een commerciële kaasmarkt geweest waar de boeren uit de omtrek hun kaas kwamen verhandelen. De Edammer kaas werd naar de markt vervoerd met kleine bootjes. Na het lossen op een speciale loswal werd de kaas door kaasdragers naar de markt gebracht. Daar werd de kaas te koop aangeboden aan handelaren. Na eerst te zijn gekeurd werd door middel van loven en bieden, het ‘handjeklap’, de kiloprijs van de kaas vastgesteld. Vervolgens werden de kazen weer op een berrie geladen en naar de waag gebracht waar het gewicht werd vastgesteld. De kaas werd tenslotte met paard en kaasbrik naar het kaas pakhuis vervoerd om daar nog enige tijd te ‘rijpen’.
De kaasmarkt werd in 1989 weer nieuw leven ingeblazen. In de zomer ( juli en augustus) wordt elke woensdag tussen 10.30 en 12.30 een toeristische versie van de kaasmarkt gehouden.
De stadsrechten die in 1357 aan Edam werden toegekend werden in 2007 uitgebreid gevierd. Ter ere van het 650-jarig bestaan waren er het hele jaar door diverse activiteiten. Van 19 juni tot en met 1 juli vond er een feestweek plaats met vele activiteiten.
Verkeer en vervoer
Edam is bereikbaar vanaf Purmerend via de N244. Vanaf Monnickendam en Hoorn vanaf de N247. Vanaf Volendam via de Zuidpolderzeedijk, de Dijkgraaf de Ruijterlaan, de Dijkgraaf Poschlaan en de N517/ N247.
Ga snel naar het aanbod van Van Overbeek Makelaars Edam Volendam om te kijken of uw droomwoning in de Edam is.
Van Overbeek Makelaars heeft niet alleen vestigingen in Edam maar ook in Amsterdam, Purmerend, Volendam, Hoorn en West Friesland. Bij Van Overbeek Makelaars kunt u terecht voor :
- Aankopen van uw droomhuis
- Verkopen van uw woning
- Taxaties
- Bedrijfspanden
- Hypotheken
- Assurantiën ( doorlinken naar de juiste pagina) ( ook de plaatsnamen doorlinken )
Bronvermelding: Wikipedia
Uw makelaar voor aankoop, verkoop en taxaties in Noord Holland met vestigingen in Amsterdam, Amsterdam Noord, Purmerend, Edam Volendam, Hoorn, West Friesland