Steden en dorpen info
West-Friesland
West-Friesland is een regio in het noorden van de provincie Noord-Holland, omsloten door de Westfriese Omringdijk en gelegen ten zuiden van de Wieringermeer. De regio is voortgekomen uit de oude gouw Westflinge. Hoorn, Enkhuizen, Medemblik en Schagen zijn de belangrijkste plaatsen in de regio. Een gedeelte van de gemeente Alkmaar valt binnen de Westfriese Omringdrijk. De binnenstad van Alkmaar behoort niet tot West-Friesland. In West-Friesland zijn de meeste dorpsbewoners werkzaam in de primaire sector en de stadsbewoners zijn voornamelijk actief in de quartaire sector.
Gemeenten
| Naam | Inwoners |
| Alkmaar(deels) | 93.681 |
| Andijk | 6.474 |
| Drechterland | 19.113 |
| Enkhuizen | 18.196 |
| Harenkarspel | 15.997 |
| Heerhugowaard | 51.054 |
| Hoorn | 69.754 |
| Koggenland | 21.840 |
| Langedijk | 27.020 |
| Medemblik | 27.213 |
| Niedorp | 12.133 |
| Opmeer | 11.305 |
| Schagen | 18.738 |
| Stede Broec | 21.313 |
| Wervershoof | 8.769 |
Karakter
West-Friesland heeft voornamelijk een agrarisch karakter, met lange lintdorpen. In West-Friesland zijn een aantal grotere plaatsen zoals Hoorn (centrumfunctie voor West-Friesland), Enkhuizen, Schagen, Medemblik en Heerhugowaard. Vooral de havenplaatsen Hoorn en Enkhuizen hebben een historisch karakter wat zij te danken hebben aan de VOC. West-Friesland is ook voor de watersport erg populair, dit doordat de regio aan het IJsselmeer en het Markermeer ligt. Door alle sloten en vaarten is West-Friesland ook goed bereikbaar met de boot en door een net aangelegd fietsroutenetwerk is ook heel West-Friesland met de fiets bereikbaar. De fietspaden in West-Friesland worden goed onderhouden, omdat de regio het voor een groot deel moet hebben van de fietstoeristen.
Dialect
Gebruikte taal in percentages
|
Zie West-Fries (dialectgroep) voor het hoofdartikel over dit onderwerp. |
In West-Friesland spreekt men het West-Friese dialect. Behalve de dialecten van het eigenlijke West-Friesland binnen de omringdijk worden ook het Tessels en het Wierings als West-Fries beschouwd, zij het als conservatieve vormen van het dialect.
Het dialect kent variaties van dorp tot dorp, maar heeft opvallende algemene kenmerken, zoals het gebruik van sk- in plaats van sch- en andere grammaticale en lexicale opvallendheden. Over de plaats van het West-Fries in ons taalgebied is veel discussie. Vaak wordt verwezen naar een aantal opvallende overeenkomsten met het Fries. Vanouds wordt er dan ook vanuit gegaan dat het West-Fries een van Oudfries afgeleide taalvorm is, die veel meer dan het echte Fries door het Hollands is beïnvloed. Sommige spreken zelfs van een overgangsdialect. Andere taalwetenschappers noemen de overeenkomsten met het Fries eerder toevallig. Ook tegenwoordig is er nog veel discussie over de juiste indeling van het West-Fries - zie verder het hoofdartikel.
Het West-Fries wordt vaak gezien als aparte streektaal, maar heeft geen officiële status als zodanig. In West-Friesland spreken naar schatting nog 25.000 mensen het West-Fries, ouderen meer dan jongeren. Toch wordt ook onder jongeren vaak van West-Fries gebruik gemaakt en ontstaan er nog altijd nieuwe West-Friese woorden en uitdrukkingen.
Geschiedenis
|
Zie Geschiedenis van West-Friesland voor het hoofdartikel over dit onderwerp. |
In de oudheid deelde de rivier het Flehi, die in de Waddenzee uitmondde, Friesland in een oostelijk en westelijk deel. Door kustafslag van het Almere verdween een deel van de gouw Westflinge. Tegenwoordig is Friesland de Nederlandse provincie Friesland, West-Friesland een regio in de provincie Noord-Holland en Oost-Friesland en Noord-Friesland zijn regio's in Duitsland
Vanaf de 11e eeuw was West-Friesland gedurende 300 jaar een autonome heerlijkheid, aangezien de Westfriezen zich niet aan de graven van Holland wilden onderwerpen. Nadat graaf Floris V West-Friesland veroverd had, volgden opstanden die onder graaf Jan I door Jan III van Renesse in 1297 met de Slag bij Vronen werden onderdrukt. Sedert die tijd is West-Friesland een deel van het graafschap Holland en vanaf 1840 van de provincie Noord-Holland.
Volksgebruiken
In West-Friesland is vooral luilak nog een traditie die is behouden. Luilak valt altijd op de zaterdag voor Pinksteren en het gaat er vooral om de mensen wakker te maken door herrie te maken. Een tweede folkloristische traditie is het ringsteken, dat onder andere in deze regio vaak plaatsvindt. Het Nederlands kampioenschap ringsteken vindt traditiegetrouw plaats in de stad Hoorn.
West-Friesland heeft lange tijd tot het Friese grondgebied behoord, dit is terug te zien in het dialect, namen en nog een aantal kenmerken. De namen Iefie en Aafje zijn bijvoorbeeld echte West-Friese namen, deze namen stammen af van de Friese namen Iefke en Aafke. In het West-Friese dialect zijn ook veel overeenkomsten te vinden met de Friese taal, een paar voorbeelden zijn: algedurig (WF) en algeduerigen (FRY), beide woorden betekenen voortdurend en het woord pop, dat zowel in het West-Fries als in het Fries baby betekent. Het Friese en het West-Friese landschap hadden ook veel overeenkomsten, een gedeelte is daar nog van bewaard gebleven, maar door de ruilverkaveling in vooral West-Friesland is veel van het zelfde landschap verloren gegaan.
In West-Friesland vindt men veel stolpboerderijen. Deze stolpboerderijen behoren tot de Noordelijke huisgroep, een boerderijtype dat tevens voorkomt in Friesland en Groningen. In Friesland vindt men de zogenaamde stelpboerderijen. Net als de stolpboerderij bevinden zich het woongedeelte en het werkgedeelte onder één dak.
Bronvermelding: Wikipedia
Uw makelaar voor aankoop, verkoop en taxaties in Noord Holland met vestigingen in Amsterdam, Amsterdam Noord, Purmerend, Edam Volendam, Hoorn, West Friesland